TIKLAYIN. Hafıza Teknikleriyle YKS YKS ..

11. Sınıf Tarih Dersi 1. Dönem Yazılıya hazırlık çalışmaları

TARİH 11 BİRİNCİ DÖNEM BİRİNCİ YAZILIYA HAZIRLIK SORU VE CEVAPLARI

Osmanlı Devleti, 1606 Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya’ya karşı elde ettiği üstünlüğünü kaybetmiştir. Bunu nereden anlıyoruz? Açıklayınız.

Cevap: Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya hükümdarı ile Osmanlı hükümdarı eşit hale gelmiş ve her yıl ödenen vergi kaldırılmıştır. Böylece İstanbul Antlaşması ile edilen üstünlük yitirilmiştir.

SPONSOR REKLAMLAR

Otuz Yıl Savaşları kimler arasında olmuştur? Hangi antlaşma ile sona ermiş ve Avrupa’yı nasıl etkilemiştir?
Cevap: Temelinde, bir Protestan-Katolik mücadelesi olsa da, savaşan devletlerin çoğu dinsel değil siyasi amaçlar için savaşmıştır. Bu savaş Alman İmparatoru II. Ferdinand’ın ülkesinde mezhep birliğini sağlamak amacıyla Protestanlığı ortadan kaldırmak istemesi üzerine çıktı. Ausburg Barış antlaşması ile yasaklanan kilise mallarının kamulaştırılmasına Protestan prensler tarafından devam edildi. Bazı Alman prenslerin bu antlaşmada tanınmayan Protestanlığı benimsemesi de savaşın başlamasında etkili oldu.
Almanya’nın tek yönetim altında birleşerek güçlenmesinden çekinen Fransa, Katolik olmasına rağmen İsveç ve Hollanda ile ittifak kurarak Protestanların yanında savaşa girdi. Bundan sonra Protestanların lehine gelişen savaş Almanya’nın yenilgisiyle sonuçlandı.
Otuz Yıl Savaşı’nı bitiren bir dizi antlaşma Vestfalya Barışı olarak bilinir.

Otuz Yıl Savaşları’nın gelişimi nasıl olmuştur?
Katolik İspanya, Hollanda’yı işgal edip Batı Avrupa’da yayılmacı bir politika izledi. Habsburg Kralı Ferdinand Almanya genelinde Protestanlara karşı büyük bir savaş başlatmıştı, hızlı bir şekilde Protestanlaşan küçük Alman prensliklerini işgale başladı. Bu durum akabinde Protestanlar Hollanda, İngiltere, Danimarka, İsveç ve küçük Alman prenslikleriyle Katolik ittifakına karşı savaşa girdiler. Savaşın seyri 1631’e kadar Katoliklerin lehine gidiyordu, 1630’da İsveç’in de savaşa dâhil olması ve Ferdinand’ın İsveç kralına yenilmesiyle Protestanlar savaşı lehlerine çevirmeye başladı.

Otuz Yıl Savaşlarının sonuçlarını yazınız.
Kutsal Roma Germen İmparatorluğu dağılmış, bazı devletler bağımsız olmuş, bazı devletler güçlenmiş, Protestanlık mezhebi rahatlamış ve güç kazanmıştır. Diplomasi önem kazanmıştır. Rusya, özellikle Çar I.Petro ile beraber güçlü bir devlet olma yolunda ilerlemeye başlamıştır.

Westphalia Antlaşması’nın Avrupa açısından önemini yazınız.

Bu antlaşma, Modern Avrupa’nın ve millî devletlerin doğuşunda da önemli bir yere sahiptir. Westphalia, Napolyon sonrasında Avrupa’nın yapısının belirlendiği 1815 Viyana Antlaşması’na kadar Avrupa kamu hukukunun temeli oldu. Westphalia düzeni olarak adlandırılan bu sistem günümüzdeki egemenlik anlayışı ve uluslararası toplum için modern bir başlangıç noktası oldu. Westphalia düzeni Avrupa’daki din savaşları, Rönesans ve Reform hareketleriyle sarsılan ilahi egemenlik anlayışının sekülerleşmesine de katkı sağladı. Modern diplomasi ve uluslararası ilişkiler esaslarının temelleri atıldı.

SPONSOR REKLAMLAR

1639 Kasr-ı Şirin Antlaşmasının önemini yazınız.
Cevap: Kasr-ı Şirin Antlaşması bugünkü Türk-İran sınırını büyük oranda belirlemiştir. Zağros Dağları sınır oldu.

Bucaş hangi ülke ile yapılmıştır? Önemi nedir?
Cevap: Lehistan’la yapılmıştır. Bucaş Osmanlı Devleti’nin toprak kazandığı son antlaşmadır. Batıda en geniş topraklara ulaşılmıştır.

İkinci Viyana Seferinin sebepleri nelerdir?
Cevap: Orta Macaristan’da durumunu güçlendirmek isteyen Katolik Avusturya egemenliğinde bulunan Protestanlara baskı yapmaya başlamış; bunun üzerine Macarların lideri Tökeli İmre Osmanlılara sığınarak Osmanlılardan yardım istedi.

Karlofça Antlaşması’nın sonuçlarını yazınız.
Cevap: Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin Orta Avrupa’daki hakimiyeti sona ermiştir. Osmanlı Devleti Avrupa’dan geri çekilmeye başladı. İlk defa geniş miktarda toprak kaybetti. Bu olay tarihçiler tarafından Osmanlı Devleti’nde Gerileme Devri’nin başlangıcı kabul edilir.

Coğrafi Keşiflerin yaşandığı ve Avrupa’nın ticari olarak güçlendiği dönemde Osmanlı Devleti’nde ise bazı bunalımlar yaşanmaktadır. Bu bunalımları yazınız.
Dış ticaret dengelerinin bozulması, devletin ihmali, ticaret ahlâkında bozulma, ayrıcalıklı konumunu korumak isteyen ayan ve esnafın kaygıları, Batı’da kullanılan yeni tekniklere uyum sağlayamamaları, bazı toplulukların düşmanlık içeren siyasi düşünceleri, uluslararası bir ticaret filosunun bulunmayışı

SPONSOR REKLAMLAR

Coğrafi Keşiflerin sebeplerini yazınız.
Cevap: Türklerin İpek Yoluna hakim olmaları Avrupalıları yeni yollar aramaya itmesi .Hıristiyanlığı yayma düşüncesi. Doğu ülkelerinin zenginliği ve Avrupalıların buralara ulaşmak istemeleri. Avrupa’da değerli madenler sıkıntısı çekilmesi . Doğudan Avrupa’ya gelen malların pahalıya mal olması. Avrupa’da bazı kralların gemicileri desteklemesi . Barutun ateşli silahlarda kullanılması, Pusulanın icadı Gemicilik Sanatının İlerlemesi ve cesur gemicilerin yetişmesi de coğrafi keşifleri hazırlayan şartlardır.

Coğrafi Keşiflerin Osmanlı Devleti’ne etkilerini yazınız.
Cevap: Coğrafi keşifler sonucunda ticaret yolları değiştiği için Akdeniz limanları önemini kaybetmiş, bu da Osmanlı ticaretini zayıflatmış ve Osmanlının ekonomik kayba uğramasına yol açmıştır.

Coğrafi Keşiflerin Burjuvazi ve Soylular sınıfları üzerinde ne gibi etkileri olmuştur? Bunun Feodalite’nin çözülmesine etkileri nasıldır?
Cevap: Coğrafi Keşiflerle ticaretle uğraşan burjuvazi sınıfı güçlenmiş, toprağa dayalı ekonomiye dayanan soylular zayıflamıştır. Böylece burjuvaziler de haklar talep etmeye başlamış ve bu da feodalitenin zayıflamasına yol açmıştır. Zamanla toplumsal eşitsizlikler ortadan kalktı.

Coğrafi Keşiflerden sonra Atlas Okyanusu kıyısındaki Lizbon, Anvers, Roterdam ve Hamburg gibi limanların önem kazanmasının sebepleri nelerdir?
Cevap: Coğrafi Keşiflerden sonra ticaret yolları değişmiş, Akdeniz limanları önemini kaybederken Atlas Okyanusu kıyısındaki limanlar önem kazanmıştır.

Coğrafi Keşiflerin sonuçlarını yazınız.
Cevap: Yeni bölgeler ve kıtalar bulundu ve tanındı. Hıristiyanlık yeni bölgelere yayıldı. Rönesans ve Reform hareketlerine ortam hazırladı. İnsanlarda merak ve araştırma duygusu uyandı. Yeni ırklar, hayvanlar, bitkiler, kültürler tanındı. Keşfedilen yerlerden değerli madenler Avrupa’ya taşındı. Yeni ticaret yolları bulundu. Akdeniz limanları önemini kaybederken Atlas okyanusundaki limanlar canlandı. İspanyol ve Portekizliler geniş ülkeler elde ederek sömürge imparatorlukları kurdular. Ticaretle uğraşan burjuvazi sınıfı güçlendi.

SPONSOR REKLAMLAR

Dünya ve Avrupa ekonomisi için büyük öneme sahip olan ticaret yollarının, Batı Avrupa devletleri tarafından denetim altına alınmasının Osmanlı Devleti’ne etkilerini yazınız.
Bu durum Osmanlı Devleti’nin ticari alanda zayıflamasına ve siyasi olarak da Avrupa karşısında güç kaybetmesine sebep oldu. Avrupa’nın XVI. Yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti karşısındaki yükselişinin nedeni ticarette sağladığı üstünlüktür.

Dünya ve Avrupa ekonomisi için büyük öneme sahip olan ticaret yollarının, Batı Avrupa devletleri tarafından denetim altına alınması karşısında Osmanlı Devleti’nin aldığı tedbirleri yazınız.
Deniz ticaretini canlı tutmak isteyen Osmanlı Devleti, Avrupalı devletlere kapitülasyonlar verdi.
Bunun yanında Osmanlı Devleti’nin askerî başarısızlıklarının ardından imzaladığı anlaşmalarla yabancı devletlere, kendi topraklarındaki gayrimüslimleri koruma hakkını tanıdı.

İngiltere’nin denizaşırı seferlerin ve sömürgeciliğin yaygınlaştığı dönemde Rus gemilerine limanlarını açması, personel takviyesi yapması, eğitim ve lojistik desteği sağlamasının sebebi nedir?
Rus deniz gücünü Baltık bölgesindeki İsveç hâkimiyetine karşı bir denge olarak düşündüğü için Rusya’yı desteklemiştir.

Rus Çarı I. Petro’nun izlediği politikaları yazınız.
Sıcak denizlere çıkma (Akdeniz ve Okyanuslara açılma) ve dünya ticaretinde söz sahibi olma politikasını prensip edinen Rusya, kendisine yayılma alanı olarak Osmanlı coğrafyasını seçti. Boğazları ele geçirerek Karadeniz’e hâkim olmak isteyen Rusya, Osmanlı Devleti ile karşı karşıya gelmiştir.
Bu çerçevede İngiltere ile iş birliği yapıp ayrıca Osmanlı Devleti’nin elindeki Kırım, Lehistan ve Kafkasya topraklarına, sonra da Balkanlar’a hatta İstanbul Boğazı’na sahip olup bu hedeflerine ulaşmak istedi. Özellikle Kırım, Rusya için çok önemliydi çünkü Kırım; Karadeniz’e, İstanbul’a, Boğazlar’a ve Akdeniz’e açılmanın kapısı konumundaydı.
Rus Çar’ı I. Petro’nun bir diğer hedefi de Balkanlar’daki Slavları kendine bağlamak oldu (Panslavizm) (Panislavizmin Fransız İhtilali’nden sonraki milliyetçilik akımından sonra daha etkili olduğu söylenebilir)
Panslavizm ile ulaşmak istediği bir diğer stratejik planı da Balkanlar üzerinden Ege ve Akdeniz’e açılmaktı.

Belgrad Antlaşması (1739)’nın Rusya’nın Karadeniz’deki faaliyetleriyle ilgili maddelerini ve bunun Osmanlı Devleti açısından önemini yazınız.
Antlaşmaya göre Ruslar, Karadeniz’de savaş ve ticaret gemisi bulunduramayacak ve Karadeniz sahillerinde gemi inşa edemeyecek, aynı zamanda Azak Denizi ile Karadeniz’de yalnızca Osmanlı gemileri ile ticari faaliyetlerde bulunacaktı. Dolayısıyla Ruslar, ne Karadeniz’de seyrüsefer hakkını elde edebildi ne de Boğazlar’dan geçerek Akdeniz’e çıkabilme emeline ulaşabildi.

SPONSOR REKLAMLAR

1770’te Çeşme’de yaşanan felaketin Osmanlı Devleti açısından önemini yazınız.
Osmanlı donanması imha edilince, Karadeniz’den uzak tutulmaya çalışılan Rusların Baltık donanması Akdeniz’deki Osmanlı güvenliği için büyük bir tehdit unsuru hâline geldi.

1792 tarihinde Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Yaş Antlaşması’nı Osmanlı açısından değerlendiriniz.

Yaş Antlaşması’na göre Osmanlı Devleti Kırım’ın Rusya’ya ait olduğunu resmen kabul etti. Bu durum aynı zamanda Osmanlı Devleti’nin Karadeniz hâkimiyetinin zayıfladığının göstergesi oldu.

1718- Pasarofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti Belgrad’ı Avusturya’ya bırakmak zorunda kalmıştır? Belgrad’ın elden çıkmasını Osmanlı Devleti açısından değerlendiriniz.
Cevap: Osmanlı Devleti’nin Avrupa’ya açılan kapısı konumundaki Belgrad’ın elden çıkmasıyla Balkanlar Avusturya tehlikesine karşı açık hale gelmiştir.

Lale Devri’nin özelliklerini yazınız.
Cevap: Osmanlı tarihinde 1718-1730 yılları arasına Lale Devri denir. Pasarofça Antlaşmasından sonra Osmanlı Devleti, batıda barış siyaseti izlemiştir. Bu amaçla ilk defa Avrupa’nın belli başlı merkezlerde geçici elçilikler kurmuşlardır. (Viyana, Paris, Londra v.b ).Bu dönemde Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika’nın çalışmalarıyla matbaa kurulmuştur. İlk basılan eser Van Kulu lügatidir. Doğu klasikleri Türkçe’ye çevrilmiştir. İtfaiye bölüğü kurulmuştur. Kağıt ve kumaş fabrikası açılmıştır.

SPONSOR REKLAMLAR

Rusya’nın izlediği politikaları yazınız.
Cevap: Sıcak denizlere inme. Ortodoksları himaye. Fransız İhtilali’nden sonra Panislavizm ( Slavları bir araya getirme)

Rusya Küçük Kaynarca Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışma fırsatı bulmuştur. Bunu nereden anlıyoruz.
Cevap: Ortodoksların himayesini alması Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışma fırsatı vermiştir.

Küçük Kaynarca Antlaşmasının sonuçlarını yazınız.
Cevap: Bu antlaşma ile Rusya’nın istediği yerde konsolosluk açabilmesi, Balkanları Rus tehlikesine karşı açık hale getirmiştir. Karadeniz’ deki Osmanlı hakimiyeti sona erdi. İlk defa bir Müslüman belde elden çıkmıştır. Ortodoksların himayesini alması Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışma fırsatı vermiştir.

Leave a Reply